तुम्ही कधी संगणक वापरला आहे का? संगणक जसा प्रोग्राम केला जातो, तसाच तो काम करतो. चुकीचा प्रोग्राम असेल, तर अपेक्षित परिणाम मिळत नाही. आपलं मनही असंच काम करतं. फरक एवढाच आहे की संगणकाचा प्रोग्राम आपण पाहू शकतो, पण मनाचा प्रोग्राम अदृश्य असतो. तो पाहता येत नाही, समजून घ्यावा लागतो.
लहानपणापासून आपण अनेक वाक्यं ऐकत मोठे होतो… “आपल्याकडून मोठं काही होणार नाही.” “पैसा खूप कष्टानेच मिळतो.” “लोकांवर कधीच विश्वास ठेवू नये.” “मी सुंदर नाही.” “मी हुशार नाही.” सुरुवातीला ही फक्त वाक्यं असतात. पण ती वारंवार ऐकली गेली की ती विश्वास बनतात. आणि एकदा विश्वास तयार झाला की तो आपल्या प्रत्येक निर्णयामागे शांतपणे काम करू लागतो. म्हणूनच अनेकदा आपण स्वतःच स्वतःच्या यशाच्या आड येतो.
कारण आपले निर्णय वर्तमानावर कमी आणि जुन्या प्रोग्रामिंगवर जास्त आधारित असतात.
“तुमच्या आयुष्याची दिशा परिस्थिती ठरवत नाही; तुमच्या मनातील विश्वास ठरवतात. विश्वास बदला, विचार बदला आणि आयुष्य बदलायला सुरुवात करा.”
– नवनाथ वाघ
The Growth Lab
आनंदाची गोष्ट अशी आहे की…
जसं प्रोग्रामिंग तयार झालं, तसंच ते बदलताही येतं. तुम्हाला हवं तसं प्रोग्रामिंग करता येतं.
त्यासाठी तीन गोष्टी आवश्यक आहेत.
१. जाणीव
तुमच्या मनात नेमके कोणते विश्वास चालू आहेत, हे ओळखा.
आपल्या विचारांवर आणि निर्णयांवर कोणत्या जुन्या समजुतींचा प्रभाव आहे, हे आधी समजून घेणं महत्त्वाचं आहे.
२. सत्यता तपासा
स्वतःला विचारा—
“हा विश्वास खरंच सत्य आहे का, की मी तो फक्त मान्य करून बसलो आहे?”
प्रत्येक विश्वास हा सत्य असेलच असं नाही. अनेकदा आपण एखादी गोष्ट इतक्या वेळा ऐकलेली असते की तीच आपल्याला सत्य वाटू लागते.
३. नवीन सराव
नवीन विचार, नवीन कृती आणि नवीन अनुभव जुन्या प्रोग्रामिंगची जागा घेतात.
फक्त विचार बदलण्याचा प्रयत्न न करता, त्या नवीन विचारांनुसार कृती करणं अधिक महत्त्वाचं आहे.
लक्षात ठेवा…
फक्त सकारात्मक वाक्यं म्हणाल्याने आयुष्य बदलत नाही.
सततच्या योग्य कृतींनी मनाला नवीन पुरावे मिळतात, आणि तेव्हाच नवीन प्रोग्रामिंग तयार होतं.
तुमचं मन तुमचा शत्रू नाही.
ते फक्त आजवर जे शिकवलं गेलं, त्यानुसार काम करत आहे.
आज तुम्ही त्याला नवीन दिशा देऊ शकता.
आज जरा हे करून पाहू…
आज एका वहीत लिहा—
“माझ्या आयुष्यातील सर्वात जास्त अडथळा ठरणारा विश्वास कोणता आहे?”
उदाहरणार्थ:
- “मी पुरेसा चांगला नाही.”
- “माझ्याकडून व्यवसाय होणार नाही.”
- “लोक मला स्वीकारणार नाहीत.”
आता त्याच्या समोर लिहा—
“या विश्वासाच्या विरुद्ध माझ्याकडे कोणते पुरावे आहेत?”
म्हणजेच, “लोक मला स्वीकारणार नाहीत” असा माझा विश्वास आहे. परंतु आजपर्यंत किती वेळा लोकांनी मला स्वीकारलं आहे, माझ्यावर विश्वास ठेवला आहे किंवा माझ्यासोबत चांगलं नातं निर्माण केलं आहे, ते लिहून काढा.
तुम्ही पाहाल, तुमच्या मनाने सत्यापेक्षा भीतीवर जास्त विश्वास ठेवला आहे.
तुमच्या आयुष्याची दिशा बदलू शकते
समजून घ्या…
तुमचं भविष्य परिस्थिती घडवत नाही; तुमच्या मनातील अदृश्य प्रोग्रामिंग घडवतं.
आणि ज्या दिवशी तुम्ही तुमचे विश्वास बदलता, त्या दिवशी तुमच्या आयुष्याची दिशा बदलायला सुरुवात होते.
नवनाथ वाघ
The Growth Lab